Powers and Duties Powers and Duties

የኢፌዲሪ የኢኖቬሽና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር መቋቋም አስፈላጊነት፣ ሥልጣን፣ ተግባርና ኃላፊነቶች እንዲሁም የሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ተጠሪ ተቋማት

መግቢያ

የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ የፌደራል መንግስት ሕገ መንግስታዊ ሥልጣንና ኃላፊነቱን በአግባቡ ለመወጣት የሚያስችለው አወቃቀር አስፈላጊ በመሆኑ፣ በኢትዮጵያ እየተካሄደ ያለውን ለውጥ ውጤታማ፣ ዘላቂ እና ተቋማዊ ለማድረግ፤ የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲዊ ሪፐብሊክ አስፈጻሚ አካላትን የአደረጃጀት፣ ሥልጣንና ተግባር እንደገና መወሰን አስፈላጊ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ በመሆኑም በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግስት አንቀጽ 55 ንዑስ አንቀጽ አንድ መሰረት አዋጅ ቁጥር 1097/2011 አስፈጻሚ አከላትን እንደገና  ለማደራጀት እንዲቻል ታውጇል፡፡ በዚህ አዋጅ  መሰረት ተጠሪነታቸው ለጠቅላይ ሚኒስትሩ የሆኑ 19 የሚኒስትር መስሪያ ቤቶችና ሌሎች አስፈላጊ ተቋማት ተቋቁመዋል፡፡ በአዲስ መልክ እንደገና  ከተደራጁት የሚኒስቴር  መስሪያ ቤቶች አንዱ የኢፌዴሪ የኢኖቬሽና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ሲሆን በስሩ አምስት ተጠሪ ተቋማትን ያስተባራል፡፡

 

  1. የኢኖቬሽና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር መቋቋም አስፈላጊነት

የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር እና የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስቴርን በማዋሃድ የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ተብሎ የሚጠራ የሚኒስቴር መስሪያ ቤት ተቋቁሟል፡፡ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር በዋናነት ያለው ስልጣንና ተግባር የአገሪቱን የልማት አቅጣጫ መሰረት ያደረገ የፈጠራ ስራ እንዲስፋፉና የቴክኖሎጂ ምርምርና ልማት ፕሮግራም አዘጋጅቶ በማጸደቅ ተግባራዊ እንዲደረግ አስፈላጊውን ድጋፍ በመስጠት አፈፃፀሙን መከታተል ነው፡፡  በተመሳሳይ የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ልማት ፖሊሲን በብቃት እንዲያስፈጽም  የተቋቋመ ሚኒሰረቴር መስሪያ ቤት ነው፡፡  እነዚህ ዋና ዓላማቸው ተዛማጅና የማይነጣጠሉ ተግባራትና ስልጣን ያላቸውን ሚኒስቴር መስሪያ  ቤቶች በአንድ ማዋሃድ ተገቢ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ ይህም የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ዘርፍን በማጠናከርና ወጥነት ያለው ፖሊሲና ስትራቴጂ ነድፎ በማስፈጸም ለኢኮኖሚ ልማት ያለውን ሚና በተገቢ ሁኔታ እንዲወጣ አዲስ አቅምን ይፈጥራል፡፡

 

  1. የኢኖቬሽና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ተግባራትና ኃላፊነቶች

በኢፌዴሪ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በጸደቀው አዋጅ ቁጥር 1097/2011 አንቀጽ 20 ንዑስ አንቀጽ አንድ መሰረት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ የሚከተሉት ስልጣንና ተግባራት ተሰጥተውታል፡፡

  1. የአገሪቱን የልማት አቅጣጫ መሠረት ያደረገ አገራዊ የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ምርምርና ልማት ፕሮግራሞችን ያዘጋጃል፣ ያስፈጽማል፣ በብቃት ለማስፈጸም የሚስችል ተቋማዊ አቅም እና የሰው ኃይል ልማት ያቅዳል፣ ተግባራዊነቱንም ይከታተላል፡፡
  2. ለክልሎች ኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ተቋማት አቅም ግንባታ አስፈላጊውን የሙያና የቴክኒክ ድጋፍ ይሰጣል፡፡
  3. ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር የኢንፎርሜሽ ቴክኖሎጂ አገልግሎቶች ጥራታቸው፣ ደህንነታቸውና አስተማማኝነታቸው የተጠበቀ እንዲሆን የሚስያችሉ ደረጃዎችን ይወስናል፤ ተግባራዊ መደረጋቸውን ይቆጣጠራል፡፡
  4. በኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ እንቅስቃሴ ውስጥ ተሳታፊ የሆኑ ተቋማትንና ባለሙያዎችን አቅም ግንባታን ይደግፋል፣ የሙያ ማህበራትንና አካዳሚዎችን ይደግፋል፣ ያበረታታል፤
  5. የአገሪቱ ስርዓተ ትምህርት ከኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ልማት አንፃር መቃኘቱን ለማረጋገጥ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ይተባበራል፤
  6. የቴክኖሎጂ ፍላጎት ለመዳሰስ፣ ተገቢ ቴክኖሎጂዎችን ለማፈላለግና በስራ ላይ ለማዋል የሚስችል ሥርዓት ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር ይዘረጋል፣ አፈፃፀሙን ይከታተላል፤
  7. ለአገሪቱ እድገት አስፈላጊ የሆኑ አዳዲስ የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ የጥናትና ምርምር መስኮችን ይለያል፤ አገራዊ የምርምር ፕሮግራሞችን ያስተባብራል፤
  8. አገር በቀል ቴክኖሎጂዎችን ለማሻሻል፣ ለማሳደግና ለገበያ ለማቅረብ የሚደረጉ ጥናቶችን፣ የምርምርና ስርፀት ስራዎችን ያበረታታል፣ ወደ ተግባር እንዲገቡ አስፈላጊውን ድጋፍ ያደርጋል፣ ለኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ መዳበር የበለጠ አስተዋጽዖ ሊያደርጉ የሚችሉ ግለሰቦችን፣ የሙያ ማህበራትንና አካዳሚዎችን ያበረታታል፣ ይደግፋል፤
  9. ለኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ልማትና ለፈጠራ ሥራዎች እድገት አስተዋጽዖ ላበረከቱ ግለሰቦችና ተቋማት ሽልማትና ማበረታቻ የሚሠጥበትን ስርዓት ይዘረጋል፣ ተግባራዊም ያደርጋል፤
  10.  በየዘርፉ በሽግግር የሚመጡ ቴክኖሎጂዎችን መረጃ ይመዘግባል፣ ኮዲፋይ የማድረግና የማቀብ ስራዎችን ያስተባብራል፣ ለቀጣይ  ስራ እንቅስቃሴም እንዲውሉ ያደርጋል፤
  11.  ለሕዝብ አገልግሎት በመስጠት ላይ ያተኮሩ መሠረታዊ ሲስተሞችና አገልግሎቶች በቴክኖሎጂ የተደገፉ እንዲሆኑና ለተጠቃሚዎች የተሻለ አገልግሎት ሊሰጡ በሚችሉበት ሁኔታ መመቻቸታቸውን ያረጋግጣል፤
  12.  የምርምር ሥራዎችን ለማስተባበር የሚያግዙ ምክር ቤቶችን ያቋቁማል፤ ያስተባብራል፤ ይደግፋል፤
  13.  የኢኖቬሽና ቴክኖሎጂ መረጃ ቋት ያደራጃል፣ መረጃዎችን ያጠናቅራል፣ አገራዊ የመረጃ አያያዝ ደረጃ ያወጣል፤
  14.  ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር የፌደራልና የክልል መንግስታዊ ተቋማት የመረጃ ሥርዓትን ይገነባል፣ ያቀናጃል፣ ደህንነቱ የተጠበቀ የኢንፎርሜሽን መረብ የመዘርጋት ሥራን ይደግፋል፤
  15. የአገሪቱን ከፍተኛ መለያ ዶሜይን ስም አገራዊ የአስተዳደር ስርዓት እንዲፈጠርና በአግባቡ ጥቅም ላይ እንዲውል የሚመለከታቸውን ያስተባብራል፣ ይከታተላል፣ በመንግስታዊ ተቋማት የመረጃ ስርዓትን ለመገንባትና ለማቀናጀት የዶሜይን ስም ያድላል፣ አድራሻ ይመዘግባል፣ ይቆጣጠራል፤
  16. የጨረራና የጨረር አመንጪ ቁሶች አጠቃቀምና አወጋገድ ቁጥጥር ሥርዓት ተግባራዊ መደረጉን ይከታተላል፤
  17. ብሔራዊ የቴሌኮሙኒኬሽ ቁጥር ፕላን ያወጣል፣ ቁጥሮችን ይመድባል፣ ያስተዳድራል፣ አጠቃቀማቸውን ይቆጣጠራል፤
  18. የቴሌኮሙኒኬሽንና የፖስታ አገልግሎቶች በመስጠት ስራ ላይ ለሚሰማሩ ፈቃድ ይሰጣል፣ ይቆጠራል፣ የቴሌኮሙኒኬሽን መሳሪያዎችን የቴክኒክ ብቃት ያረጋግጣል፤
  19.  ለኢትዮጵያ የተመደበውን የሬዲዮ ፍሪኩዌንሲ አጠቃቀም ይፈቅዳል፣ ይቆጣጠራል፤

በስራ ላይ ባሉ ሌሎች ሕጎችና ድንጋጌዎች ኢንፎርሜሽ ቴክኖሎጂን በተመለከተ ለመገናኛኛ ኢንፎርሜሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ተሰጥተው የነበሩ ሥልጣንና ተግባራት፤ ቴክኖሎጂን በተመለከተ ለሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ተሠጥተው የነበሩ ሥልጣንና ተግባራት በዚህ አዋጅ ለኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ተሰጥተዋል፡፡

 

  1. የሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ተጠሪ ተቋማትን በተመለከተ

በአዋጅ ቁጥር 1097/2011  አንቀጽ አስራ አንድ መሰረት የሚከተሉት አስፈጻሚ አካላት ተጠሪነታቸው ለኢኖቬሽና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ተደርጓል፡፡

  1. የኢትዮጵያ ጨረራ መከላከል ባለስልጣን
  2. የኢትጵያ ስፔስ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት
  3. የኢትዮጵያ ባዮ ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት
  4. የቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት
  5. የጂኦስፓሺያል ኢንፎርሜሽን ኢንስቲትዩት

ናቸው፡፡

 

በሚዲያና ፕረስ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ከአዋጅ 1097/2011 እና አዋጁን ለማብራራት ከወጣ ጽሁፍ ተጣጥሞ የተዘጋጀ (ህዳር 2011 ዓ.ም)